2026 markeert het moment waarop alle reanimatietrainingen worden aangepast aan de nieuwe richtlijnen uit 2025 van de Nederlandse Reanimatie Raad. De richtlijnen zijn gebaseerd op de wetenschappelijke standaarden van de European Resuscitation Council (ERC) en worden regelmatig herzien, zodat we bij een hartstilstand altijd handelen volgens de meest recente wetenschappelijke kennis en praktijkinzichten, aangepast aan de Nederlandse situatie. 

De focus van de nieuwe richtlijnen ligt sterk op het minimaliseren van tijdverlies. De belangrijkste wijzigingen zijn: 

• Geef geen prioriteit meer aan een harde ondergrond. 
• Onderbreek borstcompressies maximaal 5 seconden.
• Haal als solo-hulpverlener de AED zelf als deze binnen één minuut bereikbaar is. 
• Pas stabiele zijligging alleen toe bij braakneigingen.
• Wissel bij jonge kinderen liever niet van elektroden. 

Hieronder lees je meer over wat de belangrijkste wijzigingen zijn en wat ze voor jou betekenen wanneer je met een reanimatie te maken krijgt. Wil je bovendien meer weten over wat een expert over dit onderwerp te zeggen heeft? Lees dan eens het interview met Marjolijn Noom-Rodenburg over de nieuwe NRR-richtlijnen. 

De belangrijkste wijzigingen: NRR-richtlijnen 2025 versus 2021

In onderstaand overzicht zie je de belangrijkste verschillen tussen de reanimatierichtlijnen van 2021 en de nieuwe standaarden van 2025.

Onderwerp	Oude richtlijnen uit 2021	Nieuwe richtlijnen uit 2025
Onderbreking borstcompressies	Maximaal 10 seconden.	Streef naar maximaal 5 seconden.
Ligging bewusteloos slachtoffer met normale ademhaling	Op de zij.	Op de rug met de luchtweg open. Alleen op de zij wanneer het slachtoffer braakneigingen vertoont.
Slachtoffer op zachte ondergrond (zoals bed)	Harde ondergrond heeft voorkeur zolang het niet te veel vertraging oplevert.	Harde ondergrond heeft geen prioriteit. Alleen verplaatsen als dat zonder vertraging kan.
AED halen wanneer je alleen bent	Alleen wanneer hij direct beschikbaar is.	Alleen wanneer het halen niet langer dan ongeveer een minuut duurt.
Aparte elektroden voor kinderen van acht jaar en jonger.	Zet bij voorkeur een AED in geschikt voor kinderen, bijvoorbeeld een AED met kinderelektroden of een AED met een kindmodus.	Zet bij voorkeur een AED in geschikt voor kinderen, zonder dat je elektroden hoeft te wisselen.

Wat is er veranderd in de basisreanimatie bij volwassenen?

Hieronder lichten we de veranderingen verder toe. 

Nóg meer nadruk op snelheid: bel zo snel mogelijk 112 en start direct met reanimeren

Met de nieuwe richtlijnen is er extra veel nadruk gekomen op snelle hulpverlening. Ze benadrukken nog meer dat het herkennen van alarmsignalen en het snel bellen van 112 cruciaal is om een hartstilstand te voorkomen. 

De Nederlandse Reanimatie Raad geeft bovendien aan dat het in de praktijk lastig is om te herkennen of iemand normaal ademt. Daarom benadrukt de organisatie nog eens extra dat je bij twijfel direct moet starten met reanimeren. 

Wanneer vervolgens blijkt dat iemand toch effectief ademt, is het over het algemeen beperkt schadelijk dat iemand toch een korte periode borstcompressies heeft gekregen. 

Ligt een slachtoffer op bed? Reanimeer daar. 

In de eerdere richtlijnen werd nog het belang van reanimeren op een harde ondergrond aangehaald. Hoewel dat nog steeds de voorkeur heeft, heeft het in de nieuwe richtlijnen geen prioriteit meer. Aangeraden wordt om dat alleen te doen wanneer het geen vertraging oplevert. Reanimeer je op een zachte ondergrond? Dan is het extra belangrijk dat je stevig en diep genoeg blijft drukken. 

Onderbreek borstcompressies maximaal vijf seconden

Goede borstcompressies met zo min mogelijk onderbrekingen spelen een nog belangrijkere rol in deze richtlijnen. Eerder werd nog aanbevolen om borstcompressies maximaal tien seconden te onderbreken voor het geven van twee beademingen. Nu streven we naar onderbrekingen van maximaal vijf seconden. 

Stabiele zijligging niet meer standaard 

Terwijl in 2021 nog werd aangeraden om een slachtoffer dat normaal ademt maar bewusteloos is in de stabiele zijligging te leggen, is dat in de nieuwe richtlijnen niet meer het geval.

Wanneer iemand normaal ademt, leg je het slachtoffer op de rug en zorg je ervoor dat de luchtweg vrij blijft. Dit doe je door het hoofd naar achteren te kantelen en de kin omhoog te tillen. Alleen wanneer het slachtoffer braakneigingen vertoont, draai je hem of haar op de zij. Op die manier leg je iemand alleen op de zij wanneer het echt nodig is. 

Meer nadruk op de rol van de meldkamercentralist

De rol van de meldkamercentralist is in de nieuwe richtlijnen nog duidelijker omschreven. Zo wordt bijvoorbeeld benadrukt dat de centralist niet alleen helpt bij het herkennen van de hartstilstand en begeleidt bij het reanimeren, maar ook vraagt naar de aanwezigheid van een AED. 

De richtlijnen benoemen nu explicieter dat de meldkamercentralist een rol heeft in het lokaliseren van een AED in de buurt en in het geven van instructies om die te halen, mits de AED binnen een minuut beschikbaar is of er anderen aanwezig zijn om hem te halen. 

Wat is er veranderd op het gebied van AED-inzet als je alleen bent?  

Alleen en een AED binnen een minuut beschikbaar? Haal de AED

Er is in de nieuwe richtlijnen meer aandacht voor de snelle aansluiting van een AED. Als je alleen bent en je weet dat je binnen een minuut een AED kunt halen, wordt nu aangeraden dat te doen. In de eerdere richtlijnen werd juist benadrukt dat je alleen een AED moet halen wanneer er iemand anders aanwezig is om dat te doen of wanneer de AED direct beschikbaar is. 

Het snel inzetten van een AED vergroot de overlevingskansen aanzienlijk. Lees hier meer over het belang van een AED. 

De correcte plaatsing van de elektroden wordt expliciet toegelicht 

De nieuwe richtlijnen leggen nu expliciet uit waar de elektroden geplaatst moeten worden. Eén elektrode plaats je namelijk direct onder het rechter sleutelbeen, dichtbij het borstbeen. De andere plaats je enkele centimeters onder het midden van de linker oksel. Ook leggen ze uit dat goed huidcontact belangrijk is en dat je er zoveel mogelijk voor moet zorgen dat elektroden op een droge en bij voorkeur onbehaarde huid worden aangebracht. 

Kinderreanimatie in 2025: universele elektroden 

Maak elektroden geschikt voor alle leeftijden

Aangeraden wordt om voor kinderen jonger dan acht jaar bij voorkeur een AED in te zetten die geschikt is voor kinderen. Maar hoewel de oude richtlijnen stelden dat een AED geschikt gemaakt kan worden door speciale kinderelektroden te gebruiken, wordt het nu afgeraden om elektroden te wisselen bij een reanimatie. Fabrikanten wordt aangeraden om elektroden te ontwikkelen die geschikt zijn voor alle leeftijden, zodat bij een reanimatie geen onnodige tijd verloren gaat. 

Bij kinderen die gemakkelijk op de zij gedraaid kunnen worden (ongeveer jonger dan acht jaar of lichter dan circa 25 kilo), wordt aangeraden om de voorste elektrode op het midden van de borstkas te plaatsen en de achterste elektrode op het midden van de rug. 

Aangeraden wordt nu nog steeds om wanneer mogelijk een AED te gebruiken die in energieniveau aan kinderen aangepast kan worden, bijvoorbeeld via een knop. Wanneer een dergelijke AED niet voorhanden is, wordt aangeraden om in dat geval een AED voor volwassenen te gebruiken. 

Lees hier alles over het reanimatieprotocol voor kinderen. 

Wat zijn de veranderingen in postreanimatiezorg?

Er is meer aandacht voor begeleiding tijdens en na een reanimatie

In de nieuwe richtlijnen is aandacht gekomen voor begeleiding tijdens en na een reanimatie. Een reanimatie kan immers veel impact hebben op hulpverleners. Marjolijn Noom-Rodenburg vertelt in dit interview meer over hoe deze richtlijnen bijdragen aan betere nazorg. 

Wat betekenen de nieuwe richtlijnen voor organisaties en bedrijven?

Ben jij een bedrijf of organisatie? Denk dan eens na over de volgende punten: 

• Loop jouw interne procedures nog eens langs: sluit alles nog goed aan op de huidige richtlijnen en weten BHV’ers wat de belangrijkste accenten zijn?
• In de nieuwe richtlijnen is meer aandacht voor nazorg: het kan daarom zinvol zijn om na te denken over een aanspreekpunt binnen jouw organisatie waar een hulpverlener naartoe kan als hij of zij daar behoefte aan heeft. 
• Zorg ervoor dat de AED’s van jouw organisatie snel beschikbaar en duidelijk herkenbaar zijn. Informeer zoveel mogelijk mensen over waar ze te vinden zijn.
  • Heb je als bedrijf of organisatie nog geen AED in de nabije omgeving? Dan doe je er goed aan om hier eens over na te denken. Pulse4all biedt bijvoorbeeld verschillende opties aan die ook geschikt zijn voor bedrijven.  

Wat betekenen de nieuwe richtlijnen voor burgers?

• Twijfel niet!
  • Heb jij of iemand anders last van symptomen die kunnen wijzen op een hartprobleem? Bel meteen 112. De meldkamercentralist helpt je stap voor stap. 
  • Is iemand buiten bewustzijn en weet je niet zeker of iemand normaal ademt? Start meteen met reanimeren. 
  • Ben je alleen en is de AED binnen een minuut beschikbaar? Haal hem dan en sluit hem zo snel mogelijk aan. Volg altijd de instructies van de AED. 
• Ligt een slachtoffer op een zachte ondergrond, bijvoorbeeld op bed? Verplaats iemand alleen als dat geen vertraging oplevert. 
• Laat een slachtoffer zoveel mogelijk op de rug liggen. Draai het slachtoffer alleen op de zij bij braakneigingen. 
• Onderbreek borstcompressies zo kort mogelijk. 
• Merk je na afloop dat een reanimatie veel impact op je heeft gehad? Twijfel dan niet om hulp te zoeken. 
• Benieuwd hoe het is om als burgerhulpverlener in actie te komen? Lees dan eens het verhaal van Sebastiaan. 

Wil je weten wat je stap voor stap moet doen als iemand een reanimatie nodig heeft?  Lees dan ook eens onze handleiding voor reanimatie en AED-inzet bij een hartstilstand, waarin precies wordt uitgelegd wat je moet doen wanneer iemand hulp nodig heeft. Kijk ook eens onze instructievideo, waarin je precies ziet hoe de Philips FRx werkt.